Rozwiązanie umowy o pracę – okresy wypowiedzenia

W firmie, w której Karolina pracuje od kilku lat ostatnio nie dzieje się dobrze. Jako ambiwertyk jest dojrzała emocjonalnie ale zdarza jej się płakać, tak jak dzisiaj, kiedy podczas brunchu dowiedziała się, że szef przygotowuje się do zwolnień. Wie, że jest kilka sposobów rozwiązania umowy o pracę ale jej najbardziej zależy, żeby mieć środki na utrzymanie dopóki nie znajdzie nowej pracy.

Oczywiście wybór konkretnej formy rozwiązania umowy o pracę zależy od okoliczności.

Można to zrobić pokojowo czyli za porozumieniem stron i  w dowolnym czasie odejść lub zrezygnować z pracownika. Jest to też praktykowany sposób przez osoby, które z nagłych, ważnych przyczyn muszą szybko odejść z pracy (np. konieczność wyjazdu za granicę). Osoby te nie mogą pozostać w pracy jeszcze przynajmniej na okres wypowiedzenia co przecież umożliwiłoby pracodawcy znalezienie osoby na zastępstwo. Pracodawca będąc wyrozumiały pozwala zwykle na taką formę. W drugą stronę, porozumienie stron stosowane może być, gdy z dobrej woli pracodawcy nie zwalnia on osoby dyscyplinarnie mimo, że są do tego przesłanki. Pracodawca nie widząc możliwości dalszej współpracy postanawia rozstać się z pracownikiem za porozumieniem stron, a więc bez zapisu o dyscyplinarnym zwolnieniu, które byłoby wskazane w świadectwie pracy i mogłoby spowodować spory problem w znalezieniu przez pracownika nowej pracy.

Najbardziej radykalną metodą rozwiązania umowy o pracę, jest wspomniane powyżej zwolnienie dyscyplinarnie. Jest to natychmiastowe, często niespodziewane rozwiązanie umowy bez zachowania okresu wypowiedzenia. Takie zwolnienie oznacza, że zaistniały ku temu poważne powody. Nie może być tak, że ot tak szef zwolni nas dyscyplinarnie. Może zdarzyć się to wtedy, gdy pracownik stracił zaufanie szefa, rażąco naruszył swoje obowiązki (np. przyszedł pijany do pracy).  Forma zwolnienia bez zachowania okresu wypowiedzenia możliwa jest również przez drugą stronę- pracownika. W przypadku gdy pracodawca zachowuje się karygodnie (np. stosuje mobbing) jest to przesłanką do nagłego odejścia pracownika i pozostawienia szefa bez obsadzonego stanowiska pracy z dnia na dzień. W obu  przypadkach, za niesłuszne zastosowanie tej formy możliwe jest dochodzenie odszkodowania. Należy więc podchodzić do niego z rozwagą. Pamiętać warto, że oświadczenie woli o rozwiązaniu jest skuteczne w momencie jak dojedzie do drugiej strony. Wykrzyczenie w nerwach osobie, że rozwiązuje umowę mimo, że wadliwe to jest skuteczne.  Jednak rozwiązanie umowy o pracę bez okresu wypowiedzenia powinno nastąpić na piśmie.

Powszechnie stosowane jednak jest oznajmienie jednej strony, że nie chce/ nie może już dłużej pracować/ zatrudniać i niedługo będzie trzeba się pożegnać- czyli rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem. Pracownik pozostaje w firmie i pracuje jeszcze przez pewien okres, w którym to czasie pracodawca może szukać nowego pracownika, a pracownik w okresie wypowiedzenia- nowej pracy. Jest to forma zabezpieczająca obie strony przed pozostaniem „na lodzie”.

Jakie są więc okresy wypowiedzenia? Warto podkreślić, że umowa o pracę na okres próbny rozwiązuje się z upływem okresu na jaki została zawarta lub wcześniej- za wypowiedzeniem (umowa na 2 tygodnie= 3dni wypowiedzenia/ umowa na więcej niż 2 tygodnie= 1 tydzień wypowiedzenia/ umowa na 3 miesiące= 2 tygodnie wypowiedzenia)

Niezależnie od tego czy mamy umowę na czas określony czy na nieokreślony, terminy wypowiedzenia są tożsame i uzależnione od okresu przepracowanego u danego pracodawcy. Jeżeli jesteśmy zatrudnieni na krócej niż 6 miesięcy pozostaniemy w firmie jeszcze 2 tygodnie, jeśli na minimum 6 miesięcy to zakończymy pracę dopiero po miesiącu, a w przypadku zatrudnienia już co najmniej 3 letniego, pożegnanie nastąpi dopiero po 3 miesiącach.

Jak zostało wspomniane wyżej, często osoby mają do siebie żal i nie wyobrażają sobie współpracy nawet przez te kilka tygodni czy miesięcy dalej. Przepisy przewidują więc opcje, że w okresie wypowiedzenia można pozwolić pracownikowi nie przychodzić już do pracy (czyli zwolnić go od świadczenia pracy) przy zachowaniu przez niego wynagrodzenia ( czyli dostanie pensje tak jakby pracował).

Ważne jest, że jeśli nasze stanowisko jest związane z odpowiedzialnością finansową okres  wypowiedzenia może się wydłużyć. Uzasadnione jest to faktem, że osoba taka musi w odpowiednim czasie pozamykać pewne sprawy i przekazać kompetencje innym.

W przypadku Karoliny, jeśli spółka, w której pracuje będzie w stanie likwidacji, okres wypowiedzenia może okazać się krótszy. Kodeks pracy przewiduje możliwość wyjątkowego skrócenia okresu wypowiedzenia w takim przypadku.  Pocieszające jest jednak to, że przy okresie wypowiedzenia, który wynosi minimum 2 tygodnie pracownikowi przysługują dodatkowe  dni urlopu  na poszukiwanie nowej pracy ( 2 tyg i 1 miesiąc wypowiedzenia = 2 dni na poszukiwanie pracy, 3 miesiące wypowiedzenia= 3 dni na poszukiwanie pracy).